Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü’ndeki incelemeleri sonrasında yaptığı açıklamada, Covid-19 aşısı için at ve tavşanın denek hayvanı olarak kullanılacağını duyurdu. Oysa ki; Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü’nün Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi’nde, Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (HADYEK) atı denek hayvanları arasında saymıyor. Peki, Bakan Pakdemirli neden böyle bir açıklama yaptı?

Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli, Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü ziyareti sonrasında basına yaptığı açıklamada Covid-19  aşısı için  at ve tavşanın denek hayvanı olarak kullanılacağını  duyurarak ; “Önümüzdeki hafta anti serum çalışmaları için hayvanlara vermeye hazırız. Öncelikle biz hayvanları at ve tavşanları hasta edeceğiz. Virüs inaktif olduğu için, hayvan sağlığına ve refahına aykırı bir iş yapmıyoruz. Hayvan belli bir süre hastalık geçirecek. O hastalık sonrasında geliştirmiş olduğu antikorların sayısı çoğalacak. Biz bunları alarak, kan ve diğer unsurlardan arındırarak antikoru oluşturacağız. Anti serumun üretilmesi halinde aşının prototipini de üretilmiş olacak. Bu işlem başarılı olursa, bu aslında bir aşı prototipi üretilmiş demek oluyor. Artık bunun seri üretiminin ne kadar zaman alacağını karşılıklı ilaç endüstrisi ile bakmak lazım. Neticeye de yaklaşılmış oluyor. %80’ni bitmiş oluyor. Aşı yapan ülkeler arasında Türkiye’nin başarısı dikkat çekiyor. Virüsün izalasyonu ve inaktivizasyonu konusunda dünyadaki nadir ülkelerden biriyiz” diye açıklama  yaptı.

 

HADYEK: AT DENEY HAYVANI DEĞİLDİR

Bakan Bekir Pakdemirli’nin, incelemelerde bulunduğu ve incelemeler sonrasında açıklamalar yaptığı Etlik Veteriner Kontrol Merkez Araştırma Enstitüsü’nün Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu Yönergesi’nde  Hayvan Deneyleri Yerel Etik Kurulu (HADYEK) atı, denek hayvanları arasında saymıyor. .

Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

Deney hayvanları ile yapılacak olan bilimsel araştırma, test, eğitim-öğretim gibi temel etkinliklerde kullanılan yöntem ve materyaller ile ilgili kabul edilebilir etik standartların belirlenmesine, araştırma ve çalışma önerilerinin incelenmesi ve izin verilmesine, uygulamaların izlenmesine, deney hayvanları üzerinde yapılan tüm işlemlerin kayıt altına alınmalarına ve bu işlemlerin izlenebilmelerine, işlemlerin denetlenmesinin sağlanmasına ve işlemlerin gerektiğinde sonlandırılmalarına ilişkin esasları belirlendiği yönergede HADYEK’in çalışmalarında kullanılacak hayvanlara ilişkin bilgiler de yer alıyor. Yönergenin 10. Maddesinde; deney hayvanları üzerinde yapılacak tüm uygulamaların HADYEK tarafından onaylanmış olmasının zorunlu olduğu ve  HADYEK tarafından yapılan düzenlemelere uygun olarak alınmış bir genel veya özel istisna olmadıkça, deneylerde kullanılacak olan hayvanlar şu şekilde sıralanıyor:

“Fare (Mus musculus), Sıçan (Rattus norvegicus), Kobay (Cavia pocellus),  Suriye (altın) hamsteri (Mesocricetus auratus), Çin hamsteri (Cricetulus griseus), Moğolistan gerbili (Meriones unguiculatus), Köpek (Canis familiaris),  Kedi (Felis catus), İnsan dışı pirmatların bütün türleri,) Kurbağa (Xenopus(laevis, tropicalis), Rana (temporaria, pipiens),  Tavşan (Oryctolagus cuniculus),  Zebra balığı (Danio rerio) türlerinin ve deneyde kullanılacak tüm hayvanların kayıtlı yasal deney hayvanı üreticisi ve tedarikçilerinden alınmış olması şartı aranır. Kedi, köpek gibi evcil türlerin sokakta başıboş olanları, deneylerde kullanılmaz. Ancak, hayvanların sağlık ve refahı ile ilgili çalışmalara ihtiyaç duyulması, çevre, insan ve hayvan sağlığına karşı ciddi tehlike oluşturması ve çalışmanın amacının sadece başıboş hayvan kullanılarak gerçekleştirilebileceğine dair bilimsel gerekçeler sunulması hallerinde bu hayvanlar deneylerde kullanılabilir.”

Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

ATIN DENEY HAYVANI OLMA MALİYETİ ÇOK YÜKSEK

İmmünolojik araştırmalar yapılacak hayvan deneylerinde, klinik ve subklinik olarak hastalıklardan arındırılmış, genetik tanımlaması yapılmış (izogenik, mutant, transgenik vb.) iyi bakım ve besleme koşullarına sahip, iyi kalitede hayvanlar kullanılması gerekir. Böylece daha az sayıda hayvan kullanılabilecek, sonuçlar daha güvenilir olacak ve yapılan deney herhangi başka bir laboratuvarda tekrarlanabilir özelliklere sahip olacaktır. At hayvanın bakım ve beslenme maliyet çok yüksek. Aynı zamanda insanın duygusal bağ kurduğu bir canlı. Bu nedenle dünyada da Türkiye’de de at deney hayvanı olarak kullanılmıyor. Yapılan deney sonucunda başarı yakalanmadığı taktirde neden başarısız olunduğunu anlamak için deney hayvanına otopsi yapılması gerekiyor. Bu nedenlerden ötürü atlar deney hayvanı olarak kullanılmıyorlar.

 

BEKİR PAKDEMİRLİ NEDEN BÖYLE BİR AÇIKLAMA YAPTI?

İlaç sanayinde kullanılmak üzere hazırlanan aşılar laboratuvar hayvanlarında denenir. Ancak bu hayvanların son derece sağlıklı şartlarda bakıldığından emin olmak gerekir.  Atlarda, at hastalıkları için immün plazma üretiliyor. Fakat bu atlar uzun süre sağlıklı koşullarda yaşamış, tüm hastalıklardan ari, özellikle de zoonoz (hayvandan insana bulaşan) hastalıklardan ari olduğundan emin olunduktan sonra kullanılır.  Yılda en fazla 3 defa serum alınabilir.

Bakan Pakdemirli’nin açıklaması ise akla şu soruları getirdi:

  • Tarım Bakanlığı’nın attan  serum üretme tesisi var mı, nerede,  kaç tane at deney hayvanı olarak kullanılmakta, bu şekilde işlem yaptığı at popülasyonu  var mı, bu atlar nerede hangi koşullarda bakılıyor?
  • COVİD-19 insandaki viral bir hastalık. Atlar, kediler, köpekler dahil pek çok hayvana bulaşmadığına dair çalışmalar var. Bu inaktif virüsün atları hastalandıracağına dair çalışmalar var mı?
  • At plazmasının atlarda kullanıldığını biliyoruz ancak insanda kullanımına dair bilgimiz yok. Peki atlarda ki immün plazma insanda tedavi amaçlı  kullanılabilir mi? Böyle bir çalışma var mı? Daha önce kullanıldı mı? Dünyada bunun örneği var mı, yoksa Türk bilim adamaları bir ilki mi deneyecek?
  • Atlar deney hayvanları arasında yer alıyor mu? Bir atın denek hayvanı olması için ne gibi özellikler taşıması gerekiyor? At hayvanını denek olarak kullanmak ciddi bir maliyet değil midir?
  • Atlar inaktif virus ile hastalandırıldıktan sonra iyileşmezlerse ne olacak bu hayvanlara?

Bakan Pakdemirli’den Skandal Açıklama: Covid-19 Aşı Çalışmaları için At ve Tavşanı Kullanacağız

 

İlgili Haberler

Yorum

Yorum Ekle

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

Bataklığa Saplanan İneğinin Başından 2 Gün Boyunca Ayrılmadı

Atın Covid-19 Aşısı için Deney Hayvanı Olacağını Duyuran Bakan Pakdemirli’ye HADYEK’in Cevabı: At Deney Hayvanı Değildir

Otomobilde Bırakılan Köpeği İtfaiye Kurtardı