Sonu Ölüm Olan Bir Yolculuğa Gönderilen Köpek Laika

Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği tarafından uzaya fırlatılan Sputnik 2 uydusunun içinde can veren köpek dostumuz Laika ve onun hüzünlü hikayesi.

laika1 Sonu Ölüm Olan Bir Yolculuğa Gönderilen Köpek Laika

Soğuk savaş döneminin en hararetli çekişmelerinden biri uzay araştırmalarıydı. ABD ve SSCB arasında bir yarış yaşanıyordu. 1957 yılının Ekim Devrimi’nin 40. yılı olmasının da etkisiyle Sovyetler bu yarışta öne geçmek için daha önce başarılı olan Sputnik 1 uydusundan sonra Sputnik 2’yi göndermeyi planlıyordu.  Ancak bu kez SSCB’nin merak ettiği şey daha farklıydı, uzay yolculuğunun insanlar için güvenli olup olmadığı. Uzaya bir hayvan göndermenin, insanlı uçuşların yapılmasına önayak olacağını düşünen SSCB tarafından Sputnik 2 uydusunda görev almak üzere 3 köpek eğitildi. Rusya ve ABD daha önce uzay araçlarında hayvanları kullanmıştı fakat bunlar yörünge altı uçuşlardı. Bu kez seçilen 3 köpek, yörünge üstüne yani uzay gidecek ilk canlı adayı olarak seçilmişlerdi.

laika2 Sonu Ölüm Olan Bir Yolculuğa Gönderilen Köpek Laika

Tüm bu gelişmelerden haberi olmayan Laika, Moskova sokaklarında koştururken kendini bir anda uzay araştırma merkezinin soğuk odalarında buldu. Laika ile beraber 2 köpek daha vardı Muşka ve Albina, ancak bu yolculuk için seçilen köpek Laika oldu. Çünkü Laika diğer köpeklerden çok daha akıllı ve itaatkardı. Üstelik arkadaşları jel mamayı yemeyi reddederken Laika onu yemeyi çoktan öğrenmişti bile.

laika4 Sonu Ölüm Olan Bir Yolculuğa Gönderilen Köpek Laika

‘Köpek dostlarımıza karşı adil olun’

Sputnik 2 ile birlikte uzaya gönderilecek olan Laika, ülkede tartışmalara sebep oldu. Çünkü bu yolculuk geri dönmemek üzer tasarlanmıştı. Yani Laika göz göre göre ölüme gönderilecekti. Laika için üzülenler yalnızca Sovyet bilim insanları değildi. Sputnik 2’nin Dünya’ya geri getirilmemesi planlanan –ve henüz kamuoyunca adı bile bilinmeyen– bir köpek taşıyacağı bilgisi dünyaya yayıldıktan sonra özellikle Batı medyası ve kamuoyunda sert eleştiriler türedi. En sert tepkiler Rusya’nın Avrupa’daki geleneksel rakibi İngiltere’den geldi. BBC‘nin bu haberi duyurmasıyla İngiltere’deki Hayvanlara Kötü Muameleyi Engelleme Cemiyeti’nin telefonları kilitlendi (ve gelen telefonlar cemiyet tarafından Rusya Büyükelçiliği’ne yönlendirildi). Daily Mirror gazetesi haberi “Köpek ölecek ve onu kurtaramıyoruz” manşetiyle verdi. National Canine Defense League de tüm ülkeyi her sabah 11.00’de bir dakikalık bir saygı duruşuna davet etti. New York‘taki köpek sahipleri Birleşmiş Milletler önünde “Köpek dostlarımıza karşı adil olun” gibi pankartlarla eylemler yaptı. Sovyet yetkililer ise, bu çalışmanın insanlığın gelişimine katkı sağlamak amacıyla yapılmak zorunda olduğunu savunuyordu. Hayvan olarak neden köpeğin seçildiğini ise, kolay eğitilen, az maliyetli ve kolay bulunan hayvanlar oldukları şeklinde açıklıyorlardı.

laika-o-c Sonu Ölüm Olan Bir Yolculuğa Gönderilen Köpek Laika

20 gün boyunca sürekli küçültülen kafeslerde tutuldular

20-25 gün gibi kısa bir süre içerisinde Laika görevi itibari ile kapsül içerisinde ölmesi için “eğitildi”. Kapsül çok dardı ve Laika’ya dolaşabileceği bir alan verilmemişti. Bu dar alana köpeklerin alışabilmeleri için Laika, Albina ve Mushka 20 gün boyunca sürekli küçültülen kafeslerde tuttular. Fakat böylesine dar bir ortamda köpekler aşırı stres altında kalıyorlardı ve boşaltım sistemleri çalışmıyordu. İshal ilaçları da çare vermeyince kısa yol seçildi ve köpekler roket kalkışını, uzay aracının seslerini taklit eden santrifüje koyuldular. Bu ortam köpekleri daha da germişti. Nabızları 2 katına çıkmış kan basınçları da 760 torr artmıştı. Bunlara rağmen kalkış olacaktı.

Kalkıştan bir önceki gece test grubundaki araştırmacılardan olan Vladimir Yazdovski Laika’yı eve götürdü, ailesi ve Laika geceyi beraber geçirdiler. Bu mutlu gecenin ardından Laika maalesef olması gereken sokaklara değil  Baykonur Uzay Üssü’ne götürüldü. Kalkıştan hemen önce Laika’nın tüyleri alkol solüsyonu ile güzelce tarandı, hayati fonksiyonlarını gösterecek cihazların takılacağı yerler iyotla boyandı.

Laika’nın yaşamı acılı bir ölümle sonuçlandı

Laika için biçilen ömrün sonuna gelinmişti. Geri dönme planı yapılma gereği bile duyulmayan Sputnik’in  öleceğinden habersiz masum bir köpekle uzaya gönderilmesine saatler kalmıştı. Laika 3 Kasım 1957’de, Sputnik 2’nin içindeki bir kapsülde, yaşamsal verilerini Dünya’ya aktaracak kablolara bağlı bir şekilde Baykonur Uzay Üssü’nden uzaya fırlatıldı. Resmi açıklamalara göre Laika, kalkıştan “bir hafta sonra acı çekmeden” öldü. Sovyetler Birliği Laika’nın akıbeti konusunda yıllarca farklı açıklamalar yaptı. İlk etapta zehirli yemek ile öldürülmesinin planlandığını ve böyle de yapıldığı söylendi. Daha sonra aracın gücünün bitmesi sonucu oksijensizlikten öldüğü söylendi. 1999’da bazı Rus araştırmacılar ise Laika’nın uçuşun 4. Gününde kabinin aşırı ısınması sonucu öldüğünü açıkladılar. Ölümünden 46 yıl sonra Laika’nın başına gelenler gün yüzüne çıktı. 2002’de projede çalışan Dimitri Malaşenkov Laika’nın yörüngeye oturduktan sonra 4’üncü turu tamamlayamadan kabin ısısının aşırı artması ve yüksek stres sonucu öldüğünü açıkladı. Daha sonra Houstonda verdiği bir makalede de bu kadar kısa sürede güvenilir bir ısı kontrol sisteminin yapılmasının imkansız olduğunu belirtti. Ölüm yolculuğu saatler sürmüş korku ve panik içerisinde sona ermişti.

Misyonda görevli doktorlardan biri olan Oleg Gazenko 1998 yılındaki bir konferansta “Hayvanlarla çalışmak hepimiz için bir acı kaynağı. Onları konuşamayan bebekler olarak görüyorduk. Zaman geçtikçe daha da üzülüyorum. Köpeğin ölümünü meşrulaştıracak kadar çok bilgi edinmedik bu görevden,” şeklinde bir açıklama yaptı.

Laika Son Olmadı

Dünya Laika’nın acıklı hikâyesini unutmadı. Anısına pullar basıldı, heykeller dikildi, şarkılar yazıldı. Peki, Laika son mu oldu? Hayır. Hayvanlar günümüzde halen “insanlığın gelişimi için” sistematik olarak işkenceye maruz kalıyor. Teknolojinin son derece geliştiği günümüzde “bilim” adı altında işkenceye maruz kalan hayvanların sayısı oldukça fazla.  Laika bu dünyadan ayrılalı nerdeyse 60 yıl olacak ancak bu sürede kendisi gibi İnsanoğlunun hırsı ve merakı uğruna ölen hayvanlar hiç bitmedi.

Yorumlar

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Loading…

0

Yorumlar

Antalyalı Hayvansever Çift Çöplükte Yaşayan Köpeklere Bakıyor

Antalyalı Hayvansever Çift Çöplükte Yaşayan Köpeklere Bakıyor

Bekarlığa Veda Partisinde Buldukları 8 Köpeği Sahiplendiler

Bekarlığa Veda Partisinde Buldukları 8 Köpeği Sahiplendiler